الفيض الكاشاني
45
ده رساله محقق بزرگ فيض كاشانى ( فارسى )
در آمد در ميان انديشمندان مسلمان ، اندكند آنها كه به قلم خود شرحى از حيات خويش نگاشته باشند ، بطوريكه حتى برخى از آنان به اندازهاى در ثبت نكات مربوط به زندگى خود ، بخل مىورزند كه نام خويش را نيز در آغاز رسالهها و كتابهاى خود نياورده و شرح حال نويسان و كتابشناسان را براى دستيابى به اطلاعاتى دربارهء خود به زحمت مىاندازند . فيض ما از آن دسته نيست ، وى نه تنها در جاى جاى نوشتههايش از خود و اطراف خويش مطالبى را مىنگارد ، بلكه در رساله « شرح صدر » كه اكنون مطالعه خواهيد فرمود ، شرحى مفصل از زندگى خويش را آورده است . وى اين رساله را در دو مقاله مرتب ساخته ؛ در مقاله اول از حقيقت « علم و عالمان » سخن گفته و در مقاله دوم شرحى از دوران زندگى خويش تا سن پنجاه و هشت سالگى - سالى كه اين رساله را در آن نگاشته - آورده است . از مطالبى كه در اين رساله آمده ، مىتوان برخى از مهمترين جريانات فكرى مؤثر در شكل گيرى انديشه فيض را بر شناخت و بر ديدگاههاى او نسبت به مسائلى چند آگاهى يافت . فيض رساله شرح صدر را در سن پنجاه و هشت سالگى يعنى سال 1065